PAS tinggalkan Bersatu – ke mana arah kedua-dua parti menjelang PRU16?

KEPUTUSAN Parti Islam Se-Malaysia (PAS) untuk menghentikan kerjasama politik dengan Parti Pribumi Bersatu Malaysia merupakan perkembangan politik paling besar sejak pembentukan Perikatan Nasional pada 2020. Keputusan itu diumumkan sendiri oleh Presiden PAS, Abdul Hadi Awang selepas mesyuarat khas Jawatankuasa Kerja PAS Pusat malam tadi.

Kata Abdul Hadi, mesyuarat malam ini memperakukan keputusan mesyuarat Majlis Syura Ulamak pada 2 Jun lalu berhubung pertimbangan dasar, hukum dan maslahah kerjasama politik PAS, atas prinsip penyatuan ummah.

“Kedua meneliti kedudukan dan hala tuju kerjasama politik PAS–Bersatu berdasarkan laporan, kajian dan penilaian semasa.

“Ketiga, menghentikan kerjasama politik dengan Bersatu.

“Keempat meneroka suatu bentuk persefahaman politik dan kerjasama pilihan raya (electoral pact) demi penyatuan ummah, bagi menghadapi Pilihan Raya Negeri dan Pilihan Raya Umum ke-16.

“Kelima menerima hasrat tokoh-tokoh akademik, profesional, pemimpin politik, dan aktivis masyarakat untuk menyertai PAS,” katanya.

Sebelum ini Abdul Hadi berkata Majlis Syura Ulama PAS sudah bermuzakarah mengenai isu berkenaan dan menyerahkan kepada jawatankuasa pusat parti itu untuk menentukan tindakan yang wajar diambil.

Keputusan malam ini dilihat satu tamparan buat Bersatu ketika Tan Sri Muhyiddin Yassin semalam mengulangi tekad untuk terus memelihara hubungan baik antara parti itu dengan PAS dalam PN.

Siapa sebenarnya lebih memerlukan siapa?

Dari sudut kekuatan politik semasa, ramai penganalisis berpendapat bahawa Bersatu lebih memerlukan PAS berbanding PAS memerlukan Bersatu.

PAS mempunyai jentera akar umbi yang tersusun, cawangan aktif sehingga ke kampung, pengaruh kukuh di Kelantan, Terengganu, Kedah dan sebahagian Perlis serta ahli dan penyokong yang mempunyai disiplin organisasi yang tinggi.

Sebaliknya, kekuatan Bersatu sejak awal banyak bergantung kepada personaliti pemimpin seperti Muhyiddin Yassin dan Hamzah Zainudin, bekas pemimpin UMNO yang berhijrah dan sokongan pengundi yang menolak kerajaan semasa.

Bersatu tidak pernah membina rangkaian akar umbi setanding UMNO atau PAS. Malah sejak kebelakangan ini, parti itu turut berdepan pergolakan dalaman dan isu kepimpinan.

Adakah Perikatan Nasional sudah mati?

Belum semestinya. Secara teknikal, PAS hanya mengumumkan penghentian kerjasama politik dengan Bersatu, bukan pembubaran PN. Namun secara praktikal, PN tanpa PAS akan kehilangan komponen paling kuat dari segi jentera dan jumlah penyokong Melayu-Islam.

Hakikatnya:

• PAS ialah parti terbesar dalam PN dari segi pengaruh akar umbi.
• Dalam banyak kerusi, calon Bersatu menang kerana gelombang dan jentera PAS.
• Tanpa PAS, ramai calon Bersatu mungkin sukar mempertahankan kerusi pada PRU akan datang.

Oleh itu, walaupun PN mungkin masih wujud atas nama, kekuatan asalnya akan terhakis dengan ketara.

PAS kembali kepada UMNO?

Ini persoalan paling menarik.

Terdapat beberapa petunjuk bahawa saluran komunikasi PAS-UMNO masih terbuka. Beberapa pertemuan antara wakil kedua-dua parti telah berlaku, walaupun Presiden UMNO, Datuk Seri Ahmad Zahid Hamidi menafikan bahawa ia melibatkan usaha menghidupkan semula Muafakat Nasional secara rasmi.

Namun terdapat beberapa halangan besar:

Faktor yang menyokong kerjasama PAS-UMNO

• Kedua-duanya bersaing untuk pengundi Melayu-Islam yang sama.
• Ramai penyokong akar umbi kedua-dua parti masih melihat formula Muafakat Nasional sebagai model paling berkesan.
• Pembahagian undi Melayu sering memberi keuntungan kepada Pakatan Harapan.

Faktor yang menghalang

• Hubungan PAS dan UMNO masih mempunyai sejarah luka politik yang panjang.
• UMNO kini sebahagian daripada Kerajaan Perpaduan bersama DAP dan PKR.
• Sebahagian pemimpin PAS dan UMNO masih saling tidak mempercayai. (Utusan Borneo)

Justeru, dalam tempoh terdekat, kerjasama penuh PAS-UMNO kelihatan sukar, tetapi kerjasama pilihan raya secara terhad tidak boleh ditolak.

Nasib Bersatu selepas ini?

Inilah cabaran terbesar. Jika PAS bergerak secara berasingan atau membentuk pakatan baharu, Bersatu berdepan beberapa masalah:

A. Kehilangan jentera pilihan raya kerana PAS mempunyai ribuan petugas pilihan raya yang berpengalaman.

B. Kehilangan pengundi teras kerana ramai pengundi PN sebenarnya mengundi PAS, bukan Bersatu.

C. Krisis identiti berlaku kerana Bersatu diasaskan sebagai alternatif kepada UMNO. Namun apabila UMNO masih wujud dan PAS semakin dominan, ramai pengundi mungkin bertanya: “Apakah keunikan Bersatu yang tidak ada pada PAS atau UMNO?”

D. Risiko penghijrahan pemimpin akan berlaku jika kedudukan Bersatu semakin lemah, tidak mustahil berlaku penghijrahan pemimpin ke platform politik baharu yang lebih berpotensi.

Senario paling mungkin menjelang PRU16

Terdapat tiga kemungkinan:

Senario 1 (40%)
PAS membentuk blok baharu Melayu-Islam bersama kumpulan tertentu dan bergerak lebih bebas tanpa Bersatu.

Senario 2 (35%)
PAS dan UMNO mencapai persefahaman pilihan raya terhad di beberapa negeri atau kerusi strategik.

Senario 3 (25%)
Bersatu dan PAS berdamai semula selepas rundingan dan pembahagian kuasa baharu.

Kesimpulan

Pihak yang paling terkesan dengan perpisahan ini ialah Bersatu, bukan PAS. PAS masih mempunyai aset politik yang paling sukar ditiru dalam politik Malaysia iaitu jentera akar umbi, disiplin organisasi dan pengundi setia. Bersatu pula perlu membuktikan bahawa ia mampu berdiri sendiri tanpa bergantung kepada kekuatan PAS.

Jika tiada penyusunan semula yang besar berlaku dalam tempoh satu hingga dua tahun akan datang, PRU16 berpotensi menjadi pilihan raya yang sangat mencabar bagi Bersatu, manakala PAS berkemungkinan muncul sebagai kuasa dominan baharu dalam politik pembangkang Melayu-Islam. – MADANI NEWS