PERSOALAN ketelusan kerajaan kembali menjadi perhatian apabila PAS membandingkan Perjanjian Kepercayaan dan Pembekalan (CSA) antara kerajaan pimpinan Datuk Seri Anwar Ibrahim dengan 13 Ahli Parlimen Bersatu dan Bebas, dengan memorandum persefahaman (MoU) yang dimeterai ketika pentadbiran bekas Perdana Menteri, Datuk Seri Ismail Sabri Yaakob pada 2021.

Desakan supaya kandungan CSA didedahkan kepada umum bukan sekadar pertikaian politik antara kerajaan dengan pembangkang. Sebaliknya, ia menyentuh persoalan lebih besar mengenai prinsip ketelusan, akauntabiliti dan konsistensi kerajaan dalam menguruskan perjanjian yang mempunyai implikasi terhadap perjalanan pentadbiran negara.

Setiausaha Agung PAS, Datuk Seri Takiyuddin Hassan, mengingatkan bahawa MoU antara kerajaan Persekutuan dengan Pakatan Harapan (PH) yang ditandatangani pada 13 September 2021 secara jelas memperuntukkan bahawa kandungan utama perjanjian itu tidak dirahsiakan dan boleh diakses oleh orang ramai.

Malah, pendedahan keseluruhan MoU berkenaan ketika itu dinyatakan sebagai komitmen terhadap keterbukaan dan akauntabiliti.

Justeru, persoalan yang dibangkitkan Takiyuddin cukup mudah tetapi signifikan: Jika kerajaan terdahulu boleh mendedahkan perjanjian politik sedemikian, mengapa CSA yang dimeterai kerajaan hari ini tidak mengambil pendekatan sama?

Perbandingan itu meletakkan kerajaan Anwar dalam kedudukan yang perlu memberikan penjelasan, terutama apabila CSA berkenaan membabitkan sokongan politik terhadap pentadbiran kerajaan sehingga tamat penggal Parlimen semasa.

Dua perjanjian, dua pendekatan keterbukaan?

Pada 2021, MoU antara kerajaan Ismail Sabri dengan PH bukan sahaja diketahui umum, malah kandungannya boleh diteliti masyarakat kerana prinsip pendedahan menjadi sebahagian daripada komitmen pihak yang menandatanganinya.

Perkembangan itu penting kerana MoU berkenaan lahir dalam suasana politik yang memerlukan kerjasama antara kerajaan minoriti ketika itu dengan blok pembangkang bagi memastikan kestabilan pentadbiran.

Namun, dalam situasi semasa, CSA yang dimeterai pada 31 Oktober lalu melibatkan 13 Ahli Parlimen Bersatu dan Bebas dengan kerajaan pimpinan Anwar.

Di bawah perjanjian itu, kerajaan dikehendaki membentangkan dua pindaan Perlembagaan Persekutuan, masing-masing berkaitan had tempoh jawatan Perdana Menteri serta pengasingan kuasa Peguam Negara dan Pendakwa Raya.

Sebagai balasan, kumpulan Ahli Parlimen terbabit akan menyokong Belanjawan 2027 dan pentadbiran Anwar sehingga tamat penggal Parlimen semasa, selain menerima peruntukan pembangunan kawasan masing-masing.

Persoalannya, apakah keseluruhan syarat, tanggungjawab dan mekanisme pelaksanaan CSA itu?

Adakah terdapat syarat tambahan yang tidak diketahui umum? Bagaimanakah jumlah peruntukan ditentukan? Apakah kaedah penyaluran dana dan apakah mekanisme pemantauan bagi memastikan peruntukan berkenaan benar-benar digunakan untuk kepentingan rakyat?

Semua persoalan ini wajar dijawab kerana ia melibatkan penggunaan dana awam dan hubungan antara sokongan politik dengan peruntukan pembangunan kawasan.

Draf 2024 turut menjadi perbandingan

Takiyuddin turut membangkitkan draf MoU bertarikh 1 Ogos 2024 yang pernah dikemukakan kerajaan kepada Ahli Parlimen pembangkang berhubung pemberian peruntukan kawasan.

Menurut beliau, draf berkenaan turut memperincikan prinsip keterbukaan, ketelusan dan kerahsiaan, termasuk komitmen bahawa memorandum yang ditandatangani akan dipaparkan kepada umum.

Bagaimanapun, Perikatan Nasional (PN) menolak cadangan tersebut ketika itu, dengan Ketua Pembangkang, Datuk Seri Hamzah Zainudin, membangkitkan kebimbangan bahawa beberapa peruntukan dalam draf berkenaan berpotensi menjejaskan kedudukan undang-undang di bawah Perlembagaan Persekutuan.

Perbezaannya, draf 2024 itu tidak menjadi perjanjian yang dimeterai, manakala CSA semasa sudah pun ditandatangani dan mempunyai implikasi terhadap sokongan di Parlimen.

Oleh itu, permintaan supaya kandungan CSA didedahkan bukan sesuatu yang boleh diketepikan hanya kerana ia melibatkan rundingan politik antara kerajaan dengan beberapa Ahli Parlimen.

Malah, Ahli Parlimen Putrajaya, Datuk Dr Radzi Jidin, yang turut menandatangani CSA berkenaan, dilaporkan meminta perjanjian itu didedahkan kepada umum dengan alasan ia dimeterai demi kesejahteraan negara dan kepentingan rakyat.

Ketelusan tidak sepatutnya menjadi pilihan politik

Dalam sistem demokrasi berparlimen, perjanjian yang membabitkan kestabilan kerajaan dan sokongan Ahli Parlimen bukanlah perkara luar biasa. Kerjasama politik boleh menjadi sebahagian daripada usaha memastikan pentadbiran berjalan lancar dan dasar kerajaan dapat dilaksanakan.

Namun, apabila perjanjian itu turut melibatkan komitmen pemberian peruntukan pembangunan menggunakan wang awam, keperluan terhadap ketelusan menjadi lebih penting.

Kerajaan perlu menjelaskan sama ada CSA semasa mengandungi peruntukan kerahsiaan yang berbeza daripada MoU 2021, dan jika ya, apakah asas serta justifikasi undang-undang yang digunakan untuk merahsiakannya.

Ini kerana prinsip keterbukaan tidak seharusnya berubah mengikut siapa yang berada di Putrajaya atau siapa yang menandatangani perjanjian berkenaan.

Jika pendedahan MoU pada zaman Ismail Sabri dianggap sebagai manifestasi komitmen terhadap akauntabiliti, prinsip yang sama sewajarnya diberikan pertimbangan terhadap CSA kerajaan hari ini.

Akhirnya, isu ini bukan semata-mata mengenai PAS, Bersatu atau kerajaan Madani. Ia mengenai hak rakyat untuk mengetahui bagaimana persefahaman politik yang mempunyai kaitan dengan penggunaan wang awam dilaksanakan.

Kerajaan Anwar tidak seharusnya membiarkan persoalan ini berlarutan sehingga menimbulkan persepsi bahawa ketelusan hanya dituntut ketika berada di luar kerajaan, tetapi menjadi perkara yang boleh dirunding apabila sudah berkuasa.

Jika perjanjian terdahulu boleh didedahkan atas nama keterbukaan, apakah alasan kukuh untuk CSA hari ini terus dirahsiakan? – MADANI NEWS